Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna

ul. Racławicka 23, 41-506, Chorzów; tel: (32) 241-54-39, (32) 770-01-57, fax: (32) 770-01-57; email: porpsyped-sekretariat@o2.pl

Get Adobe Flash player

Termin ,,depresja” jest wieloznaczny: w języku codziennym używa się go w odniesieniu do złego samopoczucia, obniżonego nastroju, przygnębienia. W psychiatrii terminem tym określa się szczególny rodzaj zaburzeń nastroju i emocji, mianowicie takie, które można uznać za zjawisko chorobowe, a więc wymagające pomocy lekarskiej.

Ku zdziwieniu wielu, od kilkunastu lat zwiększa się liczba dzieci i młodzieży zapadających na depresję, a przecież dzieciństwo kojarzone jest jako okres życia, który przebiega na zabawie, bez problemów i trosk. A jednak coraz większa liczba młodych osób trafia do psychologów i psychiatrów. Poniżej przedstawiamy więc informacje, które przybliżą „zjawisko”, jakim jest depresja.

Depresja coraz częściej przytrafia się młodym ludziom, który obawiają się, że są skazani na życie szare, ubogie i bez perspektyw. U młodszych dzieci przejawia się w strachu przed nowymi zadaniami, nowymi miejscami.

U dzieci i młodzieży często ma formę zakamuflowaną, gdyż młodzi ludzie rzadko potrafią nazwać przeżywane uczucia. Uwidacznia się u nich raczej w psychomotoryce (zahamowanie, apatia), słownie komunikują zaś najczęściej poczucie odrzucenia ("nikt mnie nie kocha") lub ujemny obraz własnej osoby ("nie dam rady, jestem do niczego").

 

Jakie są więc objawy depresji u dzieci i młodzieży?

Jest to pewien zespół symptomów, do którego należą:

  • ogólne obniżenie nastroju, niemożność przeżywania radości („nic mnie nie cieszy”)
  • płaczliwość,
  • utrata apetytu,
  • bezsenność lub inne zaburzenia snu,
  • drażliwość,
  • osłabienie pamięci i koncentracji uwagi,
  • apatia i brak energii życiowej, rezygnacja z dotychczasowych zainteresowań,
  • ale także zbyt częste wybuchy gniewu, furii, frustracji,
  • myśli samobójcze.

 

Ponadto depresja może przybrać także formę zakamuflowaną i objawiać się poprzez:

  • zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia),
  • częste bóle głowy, bóle brzucha nie mające uzasadnienia medycznego,
  • sięganie po narkotyki, dopalacze - odurzanie się bywa też skutkiem depresji, swoistą formą autoterapii depresji,
  • uzależnienia od komputera, telefonu komórkowego,
  • nietypowy wygląd, przynależność do jakieś subkultury,
  • zachowania agresywne wobec otoczenia,
  • autoagresję np. nacinanie sobie nadgarstków.

 

Przyczyny depresji u dzieci i młodzieży są podobne, jak u dorosłych:

  • wpływy dziedziczne (genetyka),
  • zaburzenia w biochemii mózgu (teoria aminowa),
  • czynniki psychologiczne  takie jak:

- negatywny wpływ środowiska,

- brak pozytywnych relacji z rówieśnikami,

- stres,

- złe doświadczenia życiowe,

- zaburzenia stosunków rodzinnych,

- niedostateczna stymulacja czyli brak zajęć i nuda.

Musimy pamiętać, że w czasie intensywnego rozwoju pojawiają się okresy, w których dziecko wcale nie jest pogodne i wesołe, szczególnie w okresie dojrzewania. Ale jeżeli niczym nieuzasadnione objawy utrzymują się kilka miesięcy, to należy podjąć odpowiednie kroki, żeby zdiagnozować czy to jest depresja. Depresja to zwykle długie miesiące samotnej męczarni dziecka. Nie wolno tego lekceważyć, szczególnie że przy tej chorobie istnieje ryzyko samobójstwa.

W jaki sposób leczy się depresję?

Na początku jest diagnoza, którą stawia się na podstawie badania psychiatrycznego, wywiadu z rodzicami, opinii ze szkoły, dokumentacji lekarskiej oraz opinii i konsultacji z psychologiem. Jeżeli dziecko ma np. bóle brzucha, to się próbuje wykluczyć zaburzenia somatyczne i kieruje pacjenta na badania.  Po postawionej diagnozie zaczyna się leczenie medyczne (psychiatryczne) oraz psychologiczne, które jest zwykle długoterminowe. Należy pamiętać, aby pomoc była skuteczna, leczenie depresji nie może jedynie opierać się na farmakoterapii, powinna być także udzielona pomoc psychologiczna lub podjęta psychoterapia!!!

U kogo szukać pomocy?

  • W szkole - u nauczyciela czy pedagoga szkolnego,
  • U lekarza pierwszego kontaktu,
  • W Poradniach Psychologiczno-Pedagogicznych,
  • W Punktach Interwencji Kryzysowej
  • W Poradniach u psychologów lub psychiatrów dziecięcych

Przygotowała mgr Anita Jurczyk - Gniełka

Bibliografia:

  1. Jose Collasdos Zorraquino „Depresja u dzieci i młodzieży”, Kraków, eSPe, 2002
  2. Wioletta Radziwiłłowicz „ Depresja u dzieci i młodzieży”, Kraków,  IMPULS,2011